Thái Bình là một trong những tỉnh có nhiều di tích lịch sử, văn hóa đã được xếp hạng. Nơi đây còn có nhiều nghề thủ công truyền thống như chạm bạc thêu ren, đan mũ, dệt đũi, dệt chiếu...
|
|
|
Nghề đan mũ ở xã Tây An
Nghề đan mũ xem ra có vẻ đơn giản. Đối với những người chỉ cần có chút sang tạo thì có thể làm thành chiếc mũ đội đầu từ bất cứ chất liệu gì. Tuy nhiên để làm ra được chiếc mũ được khách hành ưa chuộng, để bán được với số lượng lớn thì thật chẳng dễ dàng gì. Chị Ngắn hội viên Hội phụ nữ, một chủ cơ sở đan mũ ở xã Tây An cho biết: tiếng là nghề đan mũ nhưng ở đây không chỉ đan mũ mà còn đan cả túi, ró Cái tên nghề đan mũ được gọi chung cho cả nghề đan là vì lúc đầu ở đây chủ yếu là đan mũ lỗ. Đan mũ lỗ cần nguyên liệu là sợi bằng giấy, sợi này phải nhập ngoại, công nghệ đan hơi phức tạp. Đan các cặp túi thì nguyên liệu chủ yếu là đay tơ. Sản phẩm đan xong được nhúng màu, may vải lót, làm quai và hoàn thiện là có thể đem bán. Đan ró, mũ bằng cói không khó nhưng quan trọng là khâu xử lý cói. Nguyên liệu cói phải được xử lý sao cho trắng, đẹp, không mốc thì sản phẩm đan xong mới đẹp và bắt mắt Người có tay nghề thạo mỗi ngày cũng kiếm được hơn 20.000 đồng từ đan mũ. Trẻ con, người già những lúc nhàn rỗi có thể đan mũ. Những người ban ngày đi làm việc khác, vào buổi tối cũng có thể đan mũ để kiếm thêm thu nhập.
Nghề đan mũ ở Tây An nay đã lan rộng ra địa bàn hơn 20 xã trong huyện Tiền Hải, tạo việc làm cho hơn 1.500 người. Từ ngày có nghề đan mũ trẻ con ít chơi bời lêu lổng, người lớn ít uống rượu chè, cuộc sống nông thôn ở đây thay đổi đáng kể. Nhiều hộ gia đình trước đây khó khăn, từ khi có nghề đan mũ đan trở nên no ấm có gia đình còn tiết kiệm xây được nhà mới.
|
|
|
Nghề dệt chiếu làng Hới
Câu ca: "Ăn cơm hom, nằm giường hòm, đắp chiếu Hới" cho thấy chiếc chiếu làng Hới thân thuộc như thế nào trong đời sống nhân dân. Sở dĩ có tên là chiếu Hới vì ngày xưa những chiếc chiếu như thế đã được dệt ở làng Hới (nay thuộc xã Tân Lễ, huyện Hưng Hà). Ngày nay nghề dệt chiếu của làng Hới đã phát triển vượt ra khỏi làng, song những chiếc chiếu vẫn được gọi là chiếu Hới.
Nghề dệt chiếu ở Hưng Hà đã có từ lâu đời. Sách Danh nhân Thái Bình viết: Nghiên cứu về sự phát triển của kỹ thuật dệt chiếu ở Hải Triều (tức Tân Lễ - Hưng Hà ngày nay), thấy có 2 giai đoạn: giai đoạn 1, bàn dệt đứng, không có ngựa đỡ sợi. Từ giai đoạn 2 chiếu dệt ra đẹp hơn, sợi đan đều hơn, và dĩ nhiên sản phẩm càng được ưa chuộng hơn. Công lao cải tiến này, theo tài liệu văn hóa dân gian, thuộc về Trạng nguyên Phạm Đôn Lễ. Phạm Đôn Lễ, trong một lần đi sứ Trung Quốc, ông đã tìm hiểu và học được một số bí quyết của nghề đan chiếu ở Quảng Tây Trung Quốc, rồi khi về ông mang dạy lại cho dân làng. Như vậy, dòng họ Phạm từ thế kỷ 10-11 đã có công truyền bá nghề dệt chiếu lại được cải tiến do chính ông Trạng nguyên họ Phạm. Kỹ thuật dệt chiếu từ đó về cơ bản còn được lưu truyền đến ngày nay, tạo nên một truyền thống kỹ thuật của thủ công nghiệp chiếu cổ truyền Bắc Việt.
Chiếu Hới có nhiều loại khác nhau: cải, đậu, đót, trơn, kẻ dọc màu, ít hoa, cạp điều, sợi xe, với các kích thước khác nhau. Chiếu mới có màu trắng ngà, ưa nhìn, mùi thơm dễ chịu của cói đồng. Chiếu dùng lâu ngả sang màu vàng, trơn nhẵn, độ mềm vừa phải, dễ giặt, thoáng sạch, thoát nước nhanh, phơi mau khô.
Nguyên liệu dệt chiếu là cói và sợi đay. Cói và đay là 2 loại cây được trồng rất thích hợp ở các triền sông, bãi bồi nhiều phù sa. Sau khi thu hoạch, các loại cây này được chế biến qua nhiều công đoạn đòi hỏi sự khéo léo, kiên trì, tỉ mỉ để thành nguyên liệu dệt chiếu. Tùy theo những loại chiếu cần dệt mà nguyên liệu được nhuộm màu theo những yêu cầu khác nhau. Thợ chiếu làng Hới thường dệt cải chữ thọ, bông hoa, chân dung, chữ lồng hoặc họa in hay vẽ. Đây cũng chính là phương pháp dệt chiếu khó nhất đòi hỏi phải có những bí quyết, sáng tạo kỹ thuật và cần có kinh nghiệm.
So với chiếu ở các nơi khác, chiếu Hới có kỹ thuật cải điêu luyện. Những hình hài tạo ra đa dạng và sinh động, nhiều nơi chưa làm được. Hơn nữa, biên chiếu bền, đẹp cũng làm tăng thêm giá trị của chiếc chiếu Hới. Từ lâu dân ở đây truyền ngôn: Mua chiếu xem biên, người hiền xem mặt có lẽ là vậy.
Vượt qua chế độ thuế khóa, những cuộc chiến tranh tàn khốc của các triều đại phong kiến, mặc dù có lúc thăng lúc trầm, nhưng nhìn toàn cục, nghề dệt chiếu ở Hưng Hà ngày nay vẫn tồn tại và phát triển. Các cô gái làng Hới vẫn cùng những cuốn chiếu xuôi ngược sông Luộc lên kinh đô, về phố Hiến.
|
|
|
Làng nghề dệt khăn, dệt vải Phương La
Xã Thái Phương huyện Hưng Hà có 5 thôn đó là: Hà Nguyên, Nhân Xá, Xuân La, Trắc Dương và Phương La với dân số hơn 9450 khẩu nhưng duy nhất chỉ có thôn Phương La có nghề dệt. Thôn này đất chật người đông, dân số 3418 khẩu, chiếm 30% dân số cả xã, với 103ha đất nông nghiệp, bình quân mỗi khẩu được 250m2 đất canh tác, tương đương với 0,70 sào bắc bộ, vì vậy người dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề dệt. Cũng như nghề chạm bạc, nghề dệt đũi, dệt Thái Phương cũng là làng chuyên nghề truyền thống, việc dạy nghề, truyền nghề trước đây hết sức nghiệt ngã, vì vậy nó không phát triển mạnh mà chỉ bó hẹp theo quan niệm làng nghề nhưng thực chất là nghề của làng.
Khi nhà nước thay đổi cơ chế, nghề dệt ở Thái Phương phát triển mạnh, nhiều hộ đã bật ra khỏi làng nghề lên thành phố mở công ty trách nhiệm hữu hạn như Hương Sen, Hồng Quân, Bình Minh v.v... thu hút hàng vạn lao động; nhiều hộ đi tỉnh khác hoặc ra thị trấn, thị tứ mở công ty. Nhưng không vì thế mà dệt Phương La giảm sút, ngược lại nó vẫn phát triển, nhiều chủ doanh nghiệp trong làng kế tiếp cha anh được hình thành. Qua điều tra, hiện nay cả thôn có 1103 hộ thì có hơn 95% số hộ trong làng có nghề, thu hút hơn 2000 lao động tham gia, ngoài ra chưa kể số lao động làm vệ tinh cho các cơ sở đã lên thành phố phát triển quay về đầu tư trở lại.
(Nguồn:http://www.thaibinh.gov.vn)
|
|
|
 |
NHỮNG CHỌN LỰA |
|
|
Đặc sản
Đặc sản, món ngon ở Thái Bình |
Nghỉ ngơi
Những khách sạn, nhà nghỉ tại Thái Bình |
Lễ hội
Văn hóa - lễ hội truyền thống |
|
