sautran
18/06/2007, 11:13 PM
Ăn uống là một phần quan trọng trong đời sống con người. V́ thế chúng ta thường nghe những câu thành ngữ như “ Học ăn học nói”, “Dĩ thực vi tiên”, “ Có thực mới vực được đạo”.
Thực vậy, giải quyết việc ăn uống từ lâu đă trở thành một vấn đề chung của toàn nhân loại, tuy nhiên sau phần giải quyết chuyện đói no, việc ăn uống c̣n là một nghệ thuật phức tạp, tế nhị và độc đáo của mỗi dân tộc. Chung quanh việc ăn uống c̣n biết bao điều đáng nói, chẳng hạn cách ăn uống ra sao và ăn những món ǵ. Nghệ thuật chế biến những món ăn truyền thống hoặc đặc sản từng vùng, từng địa phương sự sáng tạo và làm phong phú thêm cái vốn ăn uống nhưng vẫn chứa đựng đầy đủ tính cách văn hóa và nghệ thuật đầy nhân bản.
Ăn uống và cách thức ăn uống của từng vùng, từng làng xóm là biểu hiện lối sống dân tộc, lối sống địa phương và bắt rễ sâu xa vào truyền thống lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc của địa phương. Món ăn là một nội dung quan trọng góp phần tạo nên phong vị dân tộc, phong vị quê hương và có tác dụng không nhỏ vào tâm tư t́nh cảm, vào cách ứng xử của mơi con người.
Người việt ta có ba cách ăn: Ăn toàn diện, ăn khoa học và ăn dân chủ.
Ăn toàn diện: tức là ăn bằng ngũ quan, trước ăn bằng con mắt, thức ăn được tŕnh bày cho đẹp mắt, có nhiều màu sắc, h́nh thức hấp dẫn, rồi đến ăn bằng mũi có mùi bốc lên từ thức ăn, từ nước chấm là nước mắm, từ những loại rau thơm, rau mùi, sau đó răng chạm vào thức ăn, cơm bún, thịt luộc dai, ḍn như giá, như cải, có khi nhai những món gịn như đậu phộng, tai nghe tiếng lốc cốc. Không nghe từ bên trong như nhai đậu phộng hay bánh phồng tôm mà c̣n nghe được âm thanh từ việc bẻ bánh nướng rôm rốp. Sau khi thấy, ngữi, nhai, nghe rồi bắt đầu bắt đầu nếm thửơng thức bằng lưỡi mùi vị của thức ăn.
Ăn khoa học: Trong đông y có thể nói món ăn mặn thuộc về Dương, món ăn ngọt và chua thuộc về Âm. V́ vậy khi pha nước mắm th́ có giấm và đường, khi kho thịt cá có nước mắm mặn lại có thêm chút đường, khi ăn món hǵ ngọt th́ có thêm chút muối (dưa hấu chấm với muối, xoài sống chua chấm với nước mắm đường). Ngoài âm dương c̣n có hàn nhiệt, cá trê hoặc thịt vịt (hàn) nên ăn với nước chấm có thêm gừng (nhiệt) ăn mà nghỉ đến âm dương, hàn nhiệt để quân b́nh là ăn khoa học.
Ăn dân chủ: Thức ăn dọn cả thảy lên bàn, thích món nào ăn món nấy, ăn ít hay nhiều c̣n tùy khẩu vị và thức ăn của ḿnh, không bị ép ăn hững món mà ḿnh không thích. Trong lối ăn trước hết thể hiện trong cách chế biến, dù b́nh dân hay cầu kỳ tất cả đều tạo ra từ rất nhiều nguyên liệu bổ sung cho nhau để chúng ta có những món ăn đủ mọi chất đạm, béo, bột, khoáng nước. Nó không những có giá trị dinh dưỡng cao mà c̣n tạo nên một hương vị vừa độc đáo ngon miệng vừa nồng nàn khó quên của đủ ngủ vị mặn, béo, chua, cay, ngọt. Lại vừa có cái đẹp hài ḥa đủ ngủ sắc đen, đỏ, xanh, trắng, vàng, cách ăn tác động vào đủ giác quan, mũi ngửi mùi thơm ngào ngạt từ những món ăn vừa bưng lên, mắt nh́n cách bày biện hài ḥa, lưỡi nếm vị ngọt của đồ ăn, tai nghe tiếng ṛn tan ( uống trà thích chép miệng, uống rượu thích khà to lên mấy tiếng) đôi khi thích “ ṃ tay” vào thức ăn để đưa lên miệng xé ( khi ăn thịt gà luộc) lại càng thấy ngon.
Cái ngon của bữa ăn c̣n là cái tổng hợp cái ngon của yếu tố, có thức ăn ngon mà không hợp thời tiết th́ không ngon, hợp thời tiết mà không có chổ ăn ngon th́ cũng không ngon, có chổ ăn ngon mà không có bạn bè tâm giao cùng ăn th́ không ngon, có bạn bè tâm giao mà không khí bữa ăn không vui vẽ th́ cũng không ngon.
Vĩnh long vùng đất mầu mỡ của đồng bằng Sông Cửu Long hiền ḥa mến khách. Với hệ thống sông ng̣i chằng chịt, nơi có nhiều loài thủy sản, thảo mộc phong phú, cùng vết tích của rừng củ, nơi có hệ thống thực vật, thảo mộc hoang dă, đă để lại dấu ấn khá sâu đậm trong phong cách ẩm thực của cư dân Vĩnh long. Họ tích lũy được kinh nghiệm ăn uống với nguồn động thực vật tại chỗ, h́nh thành nên nét văn hóa đặt sắc về ẩm thực.
Văn hóa ẩm thực Vĩnh long nh́n chung mang màu sắc và đặc trưng văn hóa ẩm thực Nam bộ dựa chủ yếu vào nguồn lực thiên nhiên của vùng sông nước, tuy nhiên Vĩnh long vẫn có nét riêng biệt, bị chi phối bởi địa bàn lănh thổ bốn bề sông nước h́nh thành nét văn hóa ẩm thực gắn liền với nền văn minh miệt vườn. Văn hóa ẩm thực Vĩnh long cũng lưu truyền và phát triển theo thời gian, nhiều món ăn dân dă đơn sơ mà tinh tế vẫn được lưu giữ, nhưng nhiều món ăn cũng mai một theo thời gian, nhường chổ cho những món mới xuất hiện.
Dưới đây là một vài món phổ biến trong dân gian góp phần làm thêm vẻ đẹp nghệ thuật ẩm thực dân gian của một vùng đất, t́nh người, điều kiện môi trường sinh thái, có nét đặc trưng tương đối khác biệt vùng miền, ḥa quyện vào đời sống t́nh cảm, đời sống tâm linh của cư dân Vĩnh long.
(Nguồn từ trang web Vĩnh Long )
Thực vậy, giải quyết việc ăn uống từ lâu đă trở thành một vấn đề chung của toàn nhân loại, tuy nhiên sau phần giải quyết chuyện đói no, việc ăn uống c̣n là một nghệ thuật phức tạp, tế nhị và độc đáo của mỗi dân tộc. Chung quanh việc ăn uống c̣n biết bao điều đáng nói, chẳng hạn cách ăn uống ra sao và ăn những món ǵ. Nghệ thuật chế biến những món ăn truyền thống hoặc đặc sản từng vùng, từng địa phương sự sáng tạo và làm phong phú thêm cái vốn ăn uống nhưng vẫn chứa đựng đầy đủ tính cách văn hóa và nghệ thuật đầy nhân bản.
Ăn uống và cách thức ăn uống của từng vùng, từng làng xóm là biểu hiện lối sống dân tộc, lối sống địa phương và bắt rễ sâu xa vào truyền thống lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc của địa phương. Món ăn là một nội dung quan trọng góp phần tạo nên phong vị dân tộc, phong vị quê hương và có tác dụng không nhỏ vào tâm tư t́nh cảm, vào cách ứng xử của mơi con người.
Người việt ta có ba cách ăn: Ăn toàn diện, ăn khoa học và ăn dân chủ.
Ăn toàn diện: tức là ăn bằng ngũ quan, trước ăn bằng con mắt, thức ăn được tŕnh bày cho đẹp mắt, có nhiều màu sắc, h́nh thức hấp dẫn, rồi đến ăn bằng mũi có mùi bốc lên từ thức ăn, từ nước chấm là nước mắm, từ những loại rau thơm, rau mùi, sau đó răng chạm vào thức ăn, cơm bún, thịt luộc dai, ḍn như giá, như cải, có khi nhai những món gịn như đậu phộng, tai nghe tiếng lốc cốc. Không nghe từ bên trong như nhai đậu phộng hay bánh phồng tôm mà c̣n nghe được âm thanh từ việc bẻ bánh nướng rôm rốp. Sau khi thấy, ngữi, nhai, nghe rồi bắt đầu bắt đầu nếm thửơng thức bằng lưỡi mùi vị của thức ăn.
Ăn khoa học: Trong đông y có thể nói món ăn mặn thuộc về Dương, món ăn ngọt và chua thuộc về Âm. V́ vậy khi pha nước mắm th́ có giấm và đường, khi kho thịt cá có nước mắm mặn lại có thêm chút đường, khi ăn món hǵ ngọt th́ có thêm chút muối (dưa hấu chấm với muối, xoài sống chua chấm với nước mắm đường). Ngoài âm dương c̣n có hàn nhiệt, cá trê hoặc thịt vịt (hàn) nên ăn với nước chấm có thêm gừng (nhiệt) ăn mà nghỉ đến âm dương, hàn nhiệt để quân b́nh là ăn khoa học.
Ăn dân chủ: Thức ăn dọn cả thảy lên bàn, thích món nào ăn món nấy, ăn ít hay nhiều c̣n tùy khẩu vị và thức ăn của ḿnh, không bị ép ăn hững món mà ḿnh không thích. Trong lối ăn trước hết thể hiện trong cách chế biến, dù b́nh dân hay cầu kỳ tất cả đều tạo ra từ rất nhiều nguyên liệu bổ sung cho nhau để chúng ta có những món ăn đủ mọi chất đạm, béo, bột, khoáng nước. Nó không những có giá trị dinh dưỡng cao mà c̣n tạo nên một hương vị vừa độc đáo ngon miệng vừa nồng nàn khó quên của đủ ngủ vị mặn, béo, chua, cay, ngọt. Lại vừa có cái đẹp hài ḥa đủ ngủ sắc đen, đỏ, xanh, trắng, vàng, cách ăn tác động vào đủ giác quan, mũi ngửi mùi thơm ngào ngạt từ những món ăn vừa bưng lên, mắt nh́n cách bày biện hài ḥa, lưỡi nếm vị ngọt của đồ ăn, tai nghe tiếng ṛn tan ( uống trà thích chép miệng, uống rượu thích khà to lên mấy tiếng) đôi khi thích “ ṃ tay” vào thức ăn để đưa lên miệng xé ( khi ăn thịt gà luộc) lại càng thấy ngon.
Cái ngon của bữa ăn c̣n là cái tổng hợp cái ngon của yếu tố, có thức ăn ngon mà không hợp thời tiết th́ không ngon, hợp thời tiết mà không có chổ ăn ngon th́ cũng không ngon, có chổ ăn ngon mà không có bạn bè tâm giao cùng ăn th́ không ngon, có bạn bè tâm giao mà không khí bữa ăn không vui vẽ th́ cũng không ngon.
Vĩnh long vùng đất mầu mỡ của đồng bằng Sông Cửu Long hiền ḥa mến khách. Với hệ thống sông ng̣i chằng chịt, nơi có nhiều loài thủy sản, thảo mộc phong phú, cùng vết tích của rừng củ, nơi có hệ thống thực vật, thảo mộc hoang dă, đă để lại dấu ấn khá sâu đậm trong phong cách ẩm thực của cư dân Vĩnh long. Họ tích lũy được kinh nghiệm ăn uống với nguồn động thực vật tại chỗ, h́nh thành nên nét văn hóa đặt sắc về ẩm thực.
Văn hóa ẩm thực Vĩnh long nh́n chung mang màu sắc và đặc trưng văn hóa ẩm thực Nam bộ dựa chủ yếu vào nguồn lực thiên nhiên của vùng sông nước, tuy nhiên Vĩnh long vẫn có nét riêng biệt, bị chi phối bởi địa bàn lănh thổ bốn bề sông nước h́nh thành nét văn hóa ẩm thực gắn liền với nền văn minh miệt vườn. Văn hóa ẩm thực Vĩnh long cũng lưu truyền và phát triển theo thời gian, nhiều món ăn dân dă đơn sơ mà tinh tế vẫn được lưu giữ, nhưng nhiều món ăn cũng mai một theo thời gian, nhường chổ cho những món mới xuất hiện.
Dưới đây là một vài món phổ biến trong dân gian góp phần làm thêm vẻ đẹp nghệ thuật ẩm thực dân gian của một vùng đất, t́nh người, điều kiện môi trường sinh thái, có nét đặc trưng tương đối khác biệt vùng miền, ḥa quyện vào đời sống t́nh cảm, đời sống tâm linh của cư dân Vĩnh long.
(Nguồn từ trang web Vĩnh Long )